Średnia dawka promieniowania

Po lekturze poprzednich rozdziałów może się wydawać, jakby niemalże cały świat był promieniotwórczy! Czy nie należy w takim razie nie wchodzić więcej do piwnicy? I nie wędrować już po górach, gdyż ryzykuje się napromieniowanie przez granit i ewentualnie poprzez późniejsze zdjęcie rentgenowskie z powodu złamania kości?

Jak duża jest dawka promieniowania?

Według danych Państwowej Agencji Atomistyki, opublikowanych w Raporcie Rocznym Prezesa PAA, w 2024 roku statystyczny mieszkaniec Polski otrzymał dawkę 4,86 mSv /a (milisiwerta rocznie), z czego narażenie ze źródeł naturalnych zostało ocenione na 2,55 mSv/a (52,52%), ze źródeł sztucznych na 2,31 mSv/a (47,48%), w tym 2,3 mSv/a to diagnostyka medyczna.

To znaczy: kto w tym roku nie ma robionego zdjęcia rentgenowskiego, przypuszczalnie znajduje się znacznie poniżej średniej. A kto mieszka w okolicy, w której naturalne promieniowanie jest ponadprzeciętnie wysokie, ten może otrzymać większą dawkę.

Średnia dawka roczna

Poniższy wykres przedstawia średnią dawkę roczną mieszkańca Polski z naturalnych i cywilizacyjnych źródeł promieniowania jonizującego w 2024 roku (dane z Raportu Rocznego Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki).

Źródła naturalne - 2,55 mSv/a (53,53% rocznej dawki)

Źródła sztuczne - 2,31 mSv/a (47,48% rocznej dawki)

Na podstawie Raportu Rocznego Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki za 2024 rok.

Dawka promieniowania z naturalnych źródeł

We wnętrzu ciała największa część dawki promieniowania pochodzi z rozpadu izotopu potasu K-40 oraz produktów rozpadu radonu. Łączna aktywność ludzkiego ciała wynosi około 9000 Bq – w organizmie dochodzi więc do 9000 rozpadów na sekundę. Produkty spożywcze mają aktywność przynajmniej 40 Bq/kg – przeważnie jest to izotop potasu K-40.

Dawka promieniowania ze sztucznych źródeł

Na naszą przeciętna dawkę promieniowania ze sztucznych źródeł (czyli ekspozycję na promieniowanie ze źródeł cywilizacyjnych) składa się niemalże całkowicie diagnostyka rentgenowska oraz stosowane w medycynie radiofarmaceutyki. Ponadto nasza dawka od promieniowania kosmicznego, otrzymana w wyniku przelotu samolotem na urlop, jest większa niż dawka od radioaktywnych substancji pojawiających się w środowisku w wyniku istnienia i działania elektrowni jądrowej.

---

Zapamiętaj!

Głównym, “cywilizacyjnym” źródłem promieniowania jonizującego jest medycyna - przede wszystkim obrazowanie medyczne, czyli tomografia komputerowa i zdjęcia rentgenowskie.