Jak mały jest atom?

Zacznijmy od jednego milimetra - mniej więcej takiej wielkości jest ziarenko piasku. Bez wysiłku można je zobaczyć gołym okiem. Spróbujmy teraz wyobrazić sobie owo ziarenko podzielone na 1000 równych części. Wielkość każdej z tych cząsteczek piasku będzie wówczas wynosiła około jednej tysięcznej milimetra (innymi słowy - jeden mikrometr). Tak maleńkie drobinki - tego rozmiaru są np. bakterie - można zobaczyć tylko przy użyciu mikroskopu optycznego, a najlepiej elektronowego.

A atomy są przecież znacznie mniejsze - w porównaniu z atomami mikroby są olbrzymie!

A zatem jak mały jest atom?

Gdybyśmy jeszcze raz podzielili odłamek ziarnka piasku o wielkości mikroba na 1000 równych części, otrzymalibyśmy nową jednostkę długości - nanometr. Większe molekuły, takie jak białka, mają średnicę około 50 nanometrów. Aby wyobrazić sobie wielkość atomów, musimy raz jeszcze podzielić „nanodrobinę” naszego ziarnka piasku - tym razem na dziesięć jednakowych części! Otrzymana wielkość - 0,1 nanometra - jest wówczas niemal równa średnicy atomu wodoru.

Dla tych, którzy wolą wyobrazić sobie wielkość atomu w postaci liczb z wieloma zerami: atomy wodoru, a więc najprostsze istniejące atomy, mają zgodnie z modelem Bohra średnicę wynoszącą 0,000 000 000 106 metra. Załóżmy, że rozdrabnianie ziarnka piasku niemal w nieskończoność byłoby rzeczywiście możliwe: czy wówczas uzyskalibyśmy coś takiego jak atomy piasku? Oczywiście, że nie! Atom jest najmniejszą porcją substancji o określonych własnościach chemicznych.

---

Rozmiar atomu wynosi około 10^-10 metra (lub 10^-8 centymetra). Oznacza to, że 10⁸ (lub 100 000 000) atomów ustawionych w rzędzie zmieściłoby się na jednym centymetrze długości (co odpowiada mniej więcej wielkości paznokcia). Atomy różnych pierwiastków mają różne rozmiary, ale 10^-10 m można traktować jako przybliżoną wartość dla dowolnego atomu.